Praca z traumą za pomocą EFT – droga do uwolnienia i uzdrowienia
Pamiętasz ten moment, gdy pewne wspomnienie nagle wywołuje silną reakcję emocjonalną? Twoje serce zaczyna bić szybciej, dłonie się pocą, a umysł wypełnia się niepokojem? Trauma potrafi zamieszkać w naszym ciele i umyśle na długi czas, wpływając na codzienne funkcjonowanie, relacje i ogólne samopoczucie. Wielu z nas nosi w sobie ślady trudnych doświadczeń, które pomimo upływu czasu wciąż wywołują dyskomfort. Na szczęście istnieją techniki, które mogą pomóc w łagodzeniu tych reakcji i przepracowaniu traumatycznych doświadczeń. Jedną z nich jest EFT (Emotional Freedom Techniques), czyli Techniki Emocjonalnej Wolności.
W tym artykule przyjrzymy się, jak metoda EFT może być pomocna w pracy z traumą, jakie są jej podstawowe założenia i jak możesz wprowadzić tę praktykę do swojego życia, aby rozpocząć proces uzdrawiania.
Czym jest trauma i jak wpływa na nasze życie?
Trauma to nie tylko skutek drastycznych wydarzeń jak wypadki czy katastrofy. Może wynikać również z powtarzających się trudnych doświadczeń, zaniedbania emocjonalnego w dzieciństwie, czy nawet z drobniejszych, ale znaczących dla nas sytuacji, które przekroczyły nasze zdolności radzenia sobie w danym momencie.
Gdy doświadczamy traumy, nasz układ nerwowy często pozostaje w stanie podwyższonej czujności. To sprawia, że możemy reagować nieproporcjonalnie do sytuacji, doświadczać nagłych wybuchów emocji, problemów ze snem, koncentracją, czy trudności w relacjach międzyludzkich. Ciało i umysł niejako “utknęły” w przeszłości, reagując tak, jakby zagrożenie wciąż było obecne.
Tradycyjne metody pracy z traumą często koncentrują się na rozmowie i analizie. EFT proponuje inne podejście – łącząc pracę z ciałem, umysłem i emocjami w jednej, stosunkowo prostej technice.
Czym jest EFT i jak działa?
EFT, czyli Techniki Emocjonalnej Wolności, to metoda opracowana przez Gary’ego Craiga w latach 90. XX wieku. Łączy ona elementy psychologii energetycznej z akupresurą i psychoterapią kognitywną. Często określana jest mianem “psychologicznej akupunktury bez igieł”, ponieważ polega na opukiwaniu (tapping) określonych punktów na ciele, które według medycyny wschodniej są związane z meridianami energetycznymi.
Podstawowa idea EFT opiera się na założeniu, że przyczyną wszystkich negatywnych emocji jest zakłócenie w systemie energetycznym ciała. Poprzez stymulację określonych punktów, jednocześnie skupiając się na problemie lub trudnej emocji, możemy przywrócić równowagę energetyczną i złagodzić lub całkowicie zniwelować nieprzyjemne uczucia.
W kontekście traumy, EFT może być szczególnie pomocne, ponieważ:
- Pozwala na bezpieczne zbliżenie się do trudnych wspomnień
- Łączy pracę z ciałem i umysłem
- Może szybko obniżać poziom pobudzenia emocjonalnego
- Jest techniką, którą można stosować samodzielnie
- Nie wymaga ponownego przeżywania traumy w pełnym wymiarze
Korzyści z pracy z traumą za pomocą EFT
Korzyści psychiczne i emocjonalne
Regularna praktyka EFT w pracy z traumą może prowadzić do zmniejszenia intensywności reakcji emocjonalnych związanych z traumatycznymi wspomnieniami. Osoby praktykujące często zauważają, że wspomnienia, które wcześniej wywoływały silny lęk, złość czy smutek, z czasem stają się neutralne lub znacznie mniej obciążające.
EFT może również pomagać w:
- Redukcji objawów lękowych
- Poprawie nastroju i zmniejszeniu objawów depresyjnych
- Zwiększeniu poczucia kontroli nad własnymi reakcjami
- Budowaniu nowych, pozytywnych przekonań na temat siebie i świata
- Rozwijaniu samoświadomości i zrozumienia własnych wzorców reakcji
Korzyści fizyczne
Ponieważ trauma często manifestuje się w ciele, praca z EFT może przynosić zauważalne korzyści fizyczne:
- Zmniejszenie napięcia mięśniowego
- Poprawa jakości snu
- Redukcja fizycznych objawów stresu (bóle głowy, problemy trawienne)
- Obniżenie nadmiernego pobudzenia układu nerwowego
- Zwiększenie ogólnego poczucia energii i witalności
Korzyści społeczne i relacyjne
Przepracowanie traumy wpływa pozytywnie na nasze relacje z innymi ludźmi. Osoby praktykujące EFT często zauważają:
- Większą łatwość w wyrażaniu swoich potrzeb i granic
- Zmniejszenie reaktywności w relacjach interpersonalnych
- Lepsze rozumienie swoich wzorców przywiązania
- Zwiększoną zdolność do budowania zdrowych, satysfakcjonujących relacji
- Poprawę komunikacji i redukcję konfliktów
Korzyści związane z ogólnym funkcjonowaniem
Praca z traumą za pomocą EFT może przełożyć się na lepsze funkcjonowanie w różnych obszarach życia:
- Zwiększenie zdolności koncentracji i skupienia
- Poprawę podejmowania decyzji
- Większą kreatywność i elastyczność myślenia
- Lepsze zarządzanie czasem i energią
- Zwiększenie ogólnej odporności psychicznej
Instrukcja krok po kroku – jak pracować z traumą przy pomocy EFT
Ważne: Jeśli doświadczyłeś poważnej traumy lub masz diagnozę PTSD (Zespołu Stresu Pourazowego), rozważ rozpoczęcie pracy z EFT pod okiem doświadczonego terapeuty. Samodzielna praca może być odpowiednia dla mniejszych traum lub jako uzupełnienie terapii profesjonalnej.
Przygotowanie do sesji EFT
- Znajdź spokojne miejsce – wybierz cichą przestrzeń, gdzie nikt nie będzie ci przeszkadzał przez co najmniej 20-30 minut.
- Przygotuj się mentalnie – zdecyduj, nad jakim aspektem traumy chcesz pracować. Na początek wybierz mniej intensywne wspomnienie lub element traumy.
- Ustal bezpieczne miejsce – przed rozpoczęciem, zidentyfikuj w wyobraźni bezpieczne miejsce, do którego możesz się mentalnie udać, jeśli emocje staną się zbyt intensywne.
- Przygotuj wodę – miej pod ręką szklankę wody, nawodnienie jest ważne podczas pracy energetycznej.
- Ustal skalę intensywności – oceń obecny poziom dyskomfortu związany z wybranym aspektem traumy w skali od 0 do 10, gdzie 10 oznacza maksymalny dyskomfort.
Podstawowa technika EFT do pracy z traumą
Krok 1: Ustawienie
Rozpocznij od opukiwania punktu karate (boczna część dłoni) i powtarzania zdania ustawienia:
“Mimo że mam to [konkretny aspekt traumy/emocja], całkowicie akceptuję i kocham siebie.”
Przykłady:
- “Mimo że czuję lęk, gdy myślę o tym wypadku, całkowicie akceptuję i kocham siebie.”
- “Mimo że czuję winę związaną z tą sytuacją, całkowicie akceptuję i kocham siebie.”
Powtórz to zdanie trzy razy, kontynuując opukiwanie punktu karate.
Krok 2: Sekwencja opukiwania
Opukuj kolejno następujące punkty, używając dwóch palców, około 7-9 razy w każdym miejscu, powtarzając frazę przypominającą (np. “ten lęk” lub “to wspomnienie”):
- Początek brwi (przy nasadzie nosa)
- Bok oka (na kości obok zewnętrznego kącika oka)
- Pod okiem (na kości policzkowej)
- Pod nosem (między nosem a górną wargą)
- Broda (w zagłębieniu między dolną wargą a brodą)
- Obojczyk (w miejscu gdzie kość obojczyka łączy się z mostkiem)
- Pod pachą (około 10 cm poniżej pachy)
- Czubek głowy
Krok 3: Ocena intensywności
Po zakończeniu rundy opukiwania, weź głęboki oddech i ponownie oceń intensywność emocji w skali od 0 do 10. Jeśli intensywność spadła, ale wciąż jest wyczuwalna, wykonaj kolejną rundę, dostosowując zdanie ustawienia:
“Mimo że wciąż czuję trochę tego [aspekt traumy/emocja], całkowicie akceptuję i kocham siebie.”
Warianty zaawansowane dla doświadczonych praktyków
Gdy opanujesz podstawową technikę EFT, możesz wprowadzić bardziej zaawansowane podejścia:
Technika filmu
Wyobraź sobie traumatyczne wydarzenie jako film. Nadaj mu tytuł i oceń całkowitą intensywność. Następnie opukuj punkty, myśląc o tytule. Gdy intensywność spadnie, “przewijaj” film klatka po klatce, opukując każdą scenę, która wywołuje dyskomfort.
Praca z przekonaniami ograniczającymi
Zidentyfikuj negatywne przekonania, które powstały w wyniku traumy (np. “Świat jest niebezpieczny”, “Nie zasługuję na miłość”). Opukuj te przekonania, a następnie wprowadzaj pozytywne alternatywy (np. “Zaczynam dostrzegać bezpieczne miejsca i ludzi”, “Otwieram się na możliwość, że zasługuję na miłość”).
Technika zapytań
Podczas opukiwania, zadawaj sobie pytania, które mogą prowadzić do wglądu:
- “Co ta trauma mnie nauczyła?”
- “Jaką funkcję pełni trzymanie się tego bólu?”
- “Co by się stało, gdybym pozwolił/a sobie to odpuścić?”
Częste wyzwania w pracy z traumą przy pomocy EFT
Przytłoczenie emocjami
Rozwiązanie: Pracuj nad mniejszymi aspektami traumy. Używaj techniki “opukiwania z dystansu” – mów o traumie w trzeciej osobie lub wyobraź sobie, że oglądasz ją na małym ekranie telewizora.
Trudności z identyfikacją emocji
Rozwiązanie: Skup się na doznaniach fizycznych (np. “To napięcie w klatce piersiowej”) i opukuj je. Emocje często ujawniają się w trakcie pracy.
Brak widocznych efektów
Rozwiązanie: Sprawdź, czy nie pomijasz istotnych aspektów problemu. Czasem potrzebujemy dotrzeć do “korzenia” traumy. Bądź też cierpliwy – niektóre głęboko zakorzenione traumy wymagają regularnej, długoterminowej pracy.
Efekt powrotu problemu
Rozwiązanie: To normalne, że różne aspekty traumy mogą pojawiać się falami. Kontynuuj pracę, adresując każdy nowy aspekt, który się pojawia.
Śledzenie postępów
Prowadzenie dziennika EFT może być niezwykle pomocne. Zapisuj:
- Nad jakimi aspektami traumy pracowałeś/aś
- Początkowe i końcowe poziomy intensywności
- Wszelkie spostrzeżenia lub przełomy, które pojawiły się podczas sesji
- Zmiany w codziennym funkcjonowaniu, które zauważasz z biegiem czasu
Pamiętaj, że uzdrawianie nie zawsze przebiega liniowo. Mogą pojawić się wzloty i upadki, co jest normalną częścią procesu.
Obalanie mitów na temat EFT w pracy z traumą
Mit 1: EFT to szybkie magiczne rozwiązanie dla wszystkich traum
Fakty: Choć EFT może przynieść szybkie złagodzenie niektórych objawów traumy, głęboka trauma zazwyczaj wymaga systematycznej pracy. EFT jest narzędziem, które może znacząco wspomóc proces uzdrawiania, ale nie zastępuje całościowego podejścia do zdrowia psychicznego.
Mit 2: EFT działa tylko na “lekkie” problemy, nie na poważną traumę
Fakty: EFT jest stosowane przez terapeutów pracujących z różnymi rodzajami traumy, w tym z PTSD. Kluczem jest odpowiednie dostosowanie metody do indywidualnych potrzeb i, w przypadku poważnych traum, praca pod okiem doświadczonego specjalisty.
Mit 3: Musisz całkowicie przeżyć traumę ponownie, aby się z nią uporać
Fakty: Jedną z zalet EFT jest to, że często nie wymaga pełnego ponownego przeżywania traumatycznego doświadczenia. Można pracować z “krawędzią” wspomnienia lub z fizycznymi doznaniami, stopniowo zmniejszając ładunek emocjonalny bez retraumatyzacji.
Praktyczne wdrożenie EFT do codziennego życia
Ustalenie rutyny praktyki
Dla osiągnięcia najlepszych rezultatów w pracy z traumą, warto ustalić regularną praktykę EFT:
- Codzienna praktyka – zaplanuj 10-15 minut dziennie na sesje EFT
- Pora dnia – wybierz moment, gdy masz energię i prywatność (dla wielu osób sprawdza się poranek lub wieczór)
- Dni intensywnej pracy – raz w tygodniu zaplanuj dłuższą, 30-45 minutową sesję na głębszą pracę
- Mini-sesje – wykorzystuj krótkie, 1-2 minutowe sesje opukiwania w momentach, gdy pojawiają się wyzwalacze traumy
Łączenie EFT z innymi praktykami wspierającymi
EFT świet