praca z traumą EFT

EFT (Emotional Freedom Techniques) w pracy z traumą – jak uwolnić się od bolesnych wspomnień

Pamiętasz to uczucie, gdy niespodziewanie wraca do Ciebie bolesne wspomnienie? Może to być dźwięk, zapach czy widok, który nagle przenosi Cię z powrotem do trudnego doświadczenia. Serce zaczyna bić szybciej, oddech staje się płytki, a ciało napina się, jakby trauma wydarzyła się właśnie teraz. Dla wielu osób takie wspomnienia mogą być częścią codzienności, ograniczając radość życia i poczucie bezpieczeństwa.

Na szczęście istnieją techniki, które mogą pomóc w uwolnieniu się od tych bolesnych wspomnień. Jedną z nich jest EFT (Emotional Freedom Techniques), nazywana czasem “akupunkturą bez igieł” lub “stukaniem”. Ta prosta, ale skuteczna metoda łączy w sobie elementy psychologii zachodniej z tradycyjną wiedzą o meridianach energetycznych znanych z medycyny chińskiej.

Czym właściwie jest EFT i jak działa w pracy z traumą?

EFT to technika polegająca na opukiwaniu określonych punktów na ciele, które odpowiadają meridianom energetycznym, podczas gdy skupiamy się na konkretnym problemie emocjonalnym lub fizycznym. W kontekście traumy, EFT może pomóc w rozładowaniu napięcia emocjonalnego związanego z traumatycznym wspomnieniem, dzięki czemu przestaje ono wywoływać tak intensywne reakcje.

Tradycyjna mądrość stojąca za EFT sugeruje, że negatywne emocje powstają z powodu zakłóceń w systemie energetycznym ciała. Stukając w określone punkty, możemy przywrócić przepływ energii, co często prowadzi do złagodzenia lub całkowitego ustąpienia negatywnych emocji związanych z traumą.

Co ciekawe, wielu praktyków zauważa, że EFT działa nie tylko na poziomie energetycznym, ale również pomaga w przepracowaniu traumy poprzez:

Aktywację układu przywspółczulnego, co pomaga uspokoić reakcję “walcz lub uciekaj”
Skierowanie uwagi na traumatyczne wspomnienie w bezpieczny sposób
Połączenie świadomości ciała z procesem emocjonalnym
Stworzenie nowych, pozytywnych skojarzeń z wcześniej traumatycznymi wspomnieniami

Dlaczego EFT może być skuteczne w pracy z traumą?

Trauma pozostawia ślady nie tylko w naszych wspomnieniach, ale również w ciele. Kiedy doświadczamy traumatycznego wydarzenia, nasz mózg i ciało przechodzą w tryb przetrwania. Jeśli ta energia przetrwania nie zostanie rozładowana, może pozostać “uwięziona” w ciele, powodując długotrwałe skutki.

EFT pomaga w połączeniu się ze wspomnieniem traumy przy jednoczesnym wprowadzeniu elementu fizycznego (stukanie), który pomaga rozładować to napięcie. W przeciwieństwie do niektórych tradycyjnych terapii, które mogą wymagać wielokrotnego przeżywania traumy, EFT często pozwala na łagodniejsze podejście, gdzie stopniowo zmniejszamy intensywność reakcji emocjonalnej.

Korzyści z praktykowania EFT w pracy z traumą

Korzyści psychiczne i emocjonalne

Regularna praktyka EFT w pracy z traumą może prowadzić do:

Zmniejszenia intensywności reakcji emocjonalnych na wspomnienia traumatyczne
Odzyskania poczucia kontroli nad własnymi reakcjami
Zmniejszenia lęku i niepokoju związanego z traumą
Poprawy snu, który często jest zaburzony u osób z traumą
Zwiększenia samoświadomości i umiejętności rozpoznawania wyzwalaczy traumy

Korzyści fizyczne

Praca z traumą za pomocą EFT może również wpłynąć na nasze ciało:

Obniżenie poziomu napięcia mięśniowego, które często towarzyszy wspomnieniom traumatycznym
Redukcja objawów fizycznych związanych z traumą, takich jak bóle głowy czy problemy żołądkowe
Głębszy i spokojniejszy oddech
Ogólne rozluźnienie ciała

Korzyści społeczne i relacyjne

Przepracowanie traumy może pozytywnie wpłynąć na nasze relacje:

Większa otwartość na bliskie relacje
Poprawa komunikacji z bliskimi
Zmniejszenie reaktywności w sytuacjach interpersonalnych
Większe poczucie bezpieczeństwa w relacjach z innymi

Korzyści związane z jakością życia

Większa radość z codziennych aktywności
Uwolnienie od ciężaru przeszłości
Zdolność do pełniejszego przeżywania teraźniejszości
Lepsza koncentracja i mniej rozpraszających myśli

Krok po kroku – jak praktykować EFT w pracy z traumą

Poniżej przedstawiam podstawowy protokół EFT, który można wykorzystać w pracy z traumą. Pamiętaj, że w przypadku poważnej traumy zawsze warto rozważyć wsparcie wykwalifikowanego terapeuty.

Przygotowanie do sesji EFT

Znajdź spokojne miejsce, gdzie nikt nie będzie ci przeszkadzał przez co najmniej 15-20 minut.
Przygotuj szklankę wody – nawet lekka praca z traumą może być odwadniająca.
Usiądź wygodnie z wyprostowanymi plecami.
Weź kilka głębokich oddechów, aby się ugruntować.
Ustal “bezpieczne miejsce” – wyobrażenie, do którego możesz wrócić, jeśli emocje staną się zbyt intensywne.

Podstawowa technika EFT do pracy z traumą

Krok 1: Zidentyfikuj konkretny aspekt traumy

Zamiast pracować z całą traumą naraz, wybierz jeden konkretny moment lub aspekt. Może to być:

Konkretny obraz z traumatycznego wydarzenia
Określone słowa, które zostały wypowiedziane
Konkretne uczucie fizyczne związane z traumą
Emocja, która pojawia się, gdy myślisz o traumie

Krok 2: Oceń intensywność

Oceń, jak intensywne są emocje związane z tym aspektem na skali od 0 do 10, gdzie 10 oznacza najwyższą możliwą intensywność. Ta liczba pomoże ci śledzić postępy.

Krok 3: Stwórz zdanie ustawienia

Zdanie ustawienia składa się z dwóch części: problemu i samoakceptacji. Przykładowe zdanie może brzmieć:

“Mimo że czuję strach, gdy przypominam sobie moment [konkretny aspekt traumy], całkowicie akceptuję siebie i swoje uczucia.”

Krok 4: Wykonaj rundę ustawienia

Delikatnie masuj “punkt karate” (boczna część dłoni, którą uderzałbyś w karate) lub punkt wrażliwy na klatce piersiowej, powtarzając zdanie ustawienia trzy razy.

Krok 5: Sekwencja stukania

Używając opuszków palców wskazującego i środkowego, delikatnie stukaj (7-10 razy) w następujące punkty, powtarzając “frazę przypominającą” (np. “ten strach” lub “to wspomnienie”):

Początek brwi (gdzie brwi zaczyna się przy nasadzie nosa)
Bok oka (na kości przy zewnętrznym kąciku oka)
Pod okiem (na kości policzkowej)
Pod nosem (między nosem a górną wargą)
Broda (w zagłębieniu między dolną wargą a brodą)
Obojczyk (na początku obojczyka, obok mostka)
Pod pachą (około 10 cm poniżej pachy)
Czubek głowy

Krok 6: Sprawdź intensywność

Po zakończeniu rundy stukania, oceń ponownie intensywność emocji na skali od 0 do 10. Jeśli nadal jest powyżej 2, wykonaj kolejną rundę, dostosowując zdanie ustawienia:

“Mimo że nadal czuję pewien strach związany z tym wspomnieniem, głęboko i całkowicie akceptuję siebie.”

Krok 7: Kontynuuj, aż intensywność spadnie

Powtarzaj proces, aż intensywność spadnie do poziomu 0-2 lub do momentu, gdy poczujesz spokój myśląc o tym aspekcie traumy.

Zaawansowane techniki EFT w pracy z traumą

Kiedy już zapoznasz się z podstawową techniką, możesz wypróbować te bardziej zaawansowane podejścia:

Technika filmu

Wyobraź sobie traumatyczne wydarzenie jako krótki film. Nadaj mu tytuł i oceń intensywność emocji myśląc tylko o tytule. Wykonaj EFT na samym tytule. Następnie “odtwarzaj” film w myślach, zatrzymując się i wykonując EFT na każdym emocjonalnie intensywnym momencie.

Technika aspektów

Trauma często ma wiele aspektów – różnych elementów, które wywołują reakcję emocjonalną. Pracuj po kolei nad każdym aspektem, zaczynając od najmniej intensywnego. Przykładowe aspekty:

Wizualne: co widziałeś
Dźwiękowe: co słyszałeś
Kinestetyczne: co czułeś fizycznie
Emocjonalne: jakie emocje przeżywałeś
Poznawcze: jakie myśli się pojawiały

Częste wyzwania i jak sobie z nimi radzić

Przytłoczenie emocjonalne

Rozwiązanie: Pracuj z “brzegiem” traumy, nie z jej epicentrum. Możesz też użyć techniki “stukania na odległość” – wyobraź sobie, że obserwujesz wspomnienie z bezpiecznej odległości, lub “stukania poprzez metaforę” – znajdź metaforę dla swojej traumy i pracuj z nią zamiast z dosłownym wspomnieniem.

Trudności w zidentyfikowaniu konkretnych aspektów

Rozwiązanie: Możesz zacząć od ogólnego uczucia i pozwolić, by szczegóły wyłoniły się w trakcie stukania. Na przykład: “Ten niepokój w ciele” może prowadzić do bardziej konkretnych aspektów.

Problemy z koncentracją

Rozwiązanie: Wypowiadaj frazy na głos. Możesz też nagrać instrukcje stukania i odtwarzać je podczas sesji.

Pojawienie się nowych aspektów

Rozwiązanie: To normalny proces. Zapisuj nowe aspekty, które się pojawiają, i pracuj z nimi po kolei.

Śledzenie postępów

Prowadzenie dziennika EFT może być bardzo pomocne. Po każdej sesji zapisz:

Nad jakim aspektem traumy pracowałeś
Jakie było początkowe i końcowe natężenie emocji
Jakie spostrzeżenia lub zmiany zauważyłeś
Jakie nowe aspekty się pojawiły

Z czasem zauważysz, że wspomnienia, które kiedyś wywoływały silne reakcje, stają się bardziej neutralne. Możesz o nich myśleć bez intensywnej reakcji emocjonalnej.

Obalanie mitów o EFT w pracy z traumą

Mit 1: EFT jest tylko placebo

Prawda: Choć mechanizm działania EFT nie jest w pełni wyjaśniony, wielu praktyków i osób korzystających z tej metody zgłasza znaczącą ulgę w objawach traumy. EFT łączy elementy uważności, ekspozycji i stymulacji somatycznej, które są uznawanymi komponentami pracy z traumą.

Mit 2: EFT może całkowicie wyleczyć traumę w jednej sesji

Prawda: Choć czasami można doświadczyć szybkiej ulgi w niektórych aspektach traumy, głęboka trauma zwykle wymaga dłuższej pracy. EFT to narzędzie, które może pomóc w procesie uzdrawiania, ale czas potrzebny na przepracowanie traumy jest indywidualny.

Mit 3: EFT wymaga wiary, żeby działało

Prawda: Wielu sceptyków było zaskoczonych skutecznością EFT. Technika ta może działać niezależnie od tego, czy w nią wierzysz, czy nie. Kluczowe jest raczej skupienie na problemie podczas stukania.

Praktyczne wdrożenie EFT do codziennego życia

Codzienna rutyna EFT dla osób z traumą

Rozważ wprowadzenie następujących praktyk:

Poranne stukanie (5-10 minut) na wszelkie niepokoje, koszmary lub fizyczne napięcia
Mini-sesje w ciągu dnia (1-2 minuty), gdy pojawią się wyzwalacze
Wieczorne stukanie (10-15 minut) na trudne doświadczenia z dnia

Łączenie EFT z innymi praktykami wspierającymi

EFT może być jeszcze skuteczniejsze, gdy połączysz je z:

Praktykami uważności – pomogą ci zauważać wyzwalacze, zanim staną się przytłaczające
Ćwiczeniami ugruntowania – jak technika 5-4-3-2-1 (zauważ 5 rzeczy, które widzisz, 4 rzeczy, które możesz dotknąć, itd.)
Pracą z oddechem – głębokie oddychanie przed i po sesji EFT
Ruchem ciała – delikatny stretching, yoga lub taniec mogą pomóc uwolnić napięcie fizyczne